Feeds:
Berichten
Reacties

Archive for december, 2012

De toekomst van het Nederlandse boekenvak lijkt af en toe wel in handen van ict-hobbyisten te liggen. Hadden we eerst het debacle met de CB/ePagine-reader die bij de eerste uitrol ongecontroleerd toegang gaf tot complete e-boeken, nu is het Bibliotheek.nl die een majeure faux-pas begaat en de rechten van auteurs en uitgevers ondergeschikt maakt aan het – kennelijk ondoordachte – hobbyproject Lees Meer. Als dat zo doorgaat, hebben NUV en Brein straks helemaal niets meer te doen. Immers, de rechtendragende content ligt gewoon ‘legaal’ op straat. En uitgevers en auteurs hebben het nakijken.

Wat wil het geval? In navolging van CB en ePagine denkt ook ‘de Bieb’ e-books streaming te kunnen aanbieden. Natuurlijk, iedereen kan dat; zelfs Yindo doet dat. Maar het zal niet verbazen dat het opzetten van een veilig platform dat de rechten van makers beschermt en respecteert noch op een zolderkamer, noch op basis van een ontoereikend budget moet gebeuren; al helemaal niet als de content die door dit soort platforms geserveerd wordt in het levensonderhoud van de makers van die content moet voorzien. In dat licht bezien zijn keuzes die indertijd door GAU/KBb in combinatie met CB en ePagine zijn genomen op zijn zachtst gezegd onbegrijpelijk. Immers, niet alleen presteerden CB en ePagine het om onder de vleugels van GAU en KBb een oplossing in de markt te zetten die zo lek was als een mandje, door het gesteggel is er nog steeds geen levensvatbaar product opgeleverd én belendende technieken als ePagines watermerk en de downloadlink voor ePubs zijn al even zwak als vogelvrij.

Terug naar de Bieb. Het eindejaarsprojectje Lees Meer biedt – na diverse experimenten met rechtenvrije titels – eindelijk toegang tot rechtendragende titels. Prachtig natuurlijk, maar als de rechten van de makers niet serieus genomen worden, dan kun je het beter niet uitrollen. Immers, de Bieb garandeert dat geregistreerde klanten van Lees Meer maximaal tien titels kunnen lenen. Maar als mijn collega’s en ik er bij de eerste kennismaking onmiddellijk achterkomen dat je helemaal geen klant hoeft te zijn – laat staan ingelogd te zijn – om veel meer titels integraal te kunnen lezen, dan hoef je geen platform te bouwen en kun je de content beter meteen op een torrentsite zetten. Probleem is dan natuurlijk dat geen enkele uitgever meer medewerking wil verlenen. Dus schermt Bibliotheek.nl met een log-in, voorwaarden en beperkende maatregelen, die in de praktijk 100% lek blijken te zijn. Een klap in het gezicht van de uitgevers die te goeder trouw hun content ter beschikking hebben gesteld.

Het wordt tijd dat uitgevers zich weerbaarder gaan opstellen, en juist daarin kan een brancheorganisatie als het NUV een voortrekkersrol in spelen. Maar zolang het NUV te druk bezig is met een onhaalbaar en onnodig downloadverbod na te streven, zullen ict-hobbyisten vrij spel hebben. Met de onvermijdelijke teloorgang van de meerwaarde van rechtendragend materiaal tot gevolg.

Advertenties

Read Full Post »

Het Nederlands Uitgeversverbond (NUV) heeft recent en publiekelijk een opmerkelijke stelling geuit: ze zijn voor een downloadverbod in Nederland (“Een verbod op downloaden uit illegale bron blijft bittere noodzaak”; te lezen voor leden). Dat mag. Maar ik ben het daar – als NUV-lid – niet mee eens. Immers, de uitgevers hebben de problemen zelf gecreëerd; bedelen om een verbod is een openlijke erkenning van eigen falen.

Voor alle duidelijkheid: er is geen downloadverbod in Nederland en zoals het er nu naar uitziet komt dat er voorlopig ook niet. In het parlement is er maar een kleine minderheid voor zo’n verbod te vinden. In de samenleving is dat niet anders. Dat het NUV zich dan zo sterk uitspreekt vóór een downloadverbod heeft als risico dat het NUV zichzelf buitenspel zet; zo niet maatschappelijk, dan wel als gesprekspartner. Dat moet je je als brancheorganisatie niet willen veroorloven.

Veel erger is het echter dat uitgevers deze problematiek zelf over zich af hebben geroepen. Nu huilen ze krokodillentranen omdat hun product massaal wordt gedownload, terwijl het bij de introductie van het e-book in NL overduidelijk was dat er geen verbod op downloaden was – iets waar het product zich juist goed voor leent. De muziekbranche is de uitgeverij nota bene voorgegaan, er is gewaarschuwd (ook tegen zinloos drm), maar luisteren: ho maar. Dat het NUV vervolgens geen antwoord op dat downloaden heeft (waarvoor ze dus waren gewaarschuwd en waarvan ze wisten dat er geen wettelijke basis was om het te verbieden), wordt nu als reden gebruikt om een downloadverbod te eisen; dat is zwak, gemakzuchtig en getuigt niet van enige visie.

Apple (met iTunes) en Spotify hebben bewezen dat er ook modellen zijn die wél werken, modellen die in hun kielzog piraterij (deels) voorkomen én een inkomstenstroom voor rechthebbenden genereren. Het uitgeefvak wenst kennelijk repressief in plaats van innovatief bezig te zijn, maar dat is nog nooit iemand in dank afgenomen. En een excuus ‘iemand moet het toch doen’ houdt wat mij betreft geen steek, juist omdat uitgevers willens en wetens voor een vogelvrije techniek hebben gekozen. Nogmaals: achteraf dan krokodillentranen huilen geeft geen blijk van visie. En visie is harder nodig dan ooit in het boekenvak.

Read Full Post »

%d bloggers liken dit: